Günümüzde avukatlar ve mali müşavirler başta olmak üzere birçok serbest meslek mensubunun mesleki faaliyetlerini icra ederken akıllı saat, kulaklık gibi giyilebilir teknolojik ürünleri ve aksesuarları kullanımı yaygınlaşmıştır.
Giyilebilir teknolojik ürünler ve aksesuarlar temel olarak internete bağlanması, veri paylaşımına olanak sağlaması, boyutlarının küçük ve kullanışlı olması nedeniyle iş yaşamını kolaylaştırmaktadır. Örneğin; online bir iş görüşmesi sırasında kulaklık ile toplantıya katılım sağlanması not alınabilmesini ve toplantının takibini kolaylaştırdığı gibi ortamda bulunan diğer kişilerin konuşmaları duymasını da engellemektedir. Akıllı saatler sayesinde ise gelen elektronik postaların, mesajların takip edilmesi ve cevaplanması kolaylaşmakta, takvim ile işlerin takibi yapılabilmekte ve gelen aramalar cevaplanabilmektedir.
İş yaşamını kolaylaştıran teknolojik ürünlerin vergi indirimine konu edilip edilemeyeceği hususunda henüz net bir düzenleme olmayıp bu konuya özelgeler ve görüşler çerçevesinde yön verilmeye çalışılmaktadır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65. maddesi ile serbest meslek kazancı; "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancı” olarak ve devamında serbest meslek faaliyeti; “sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması” şeklinde tanımlanmıştır.
Kanunun 67. maddesinin 1. fıkrası ile serbest meslek kazancının tanımı, “ … bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan fark” olarak yapılmıştır.
Kanunun 68. maddesi ile mesleki giderlere ilişkin düzenlemeler yapılmış olup maddede yer verilen giderlerin hasılattan indirilmesi sonucu serbest meslek kazancının tespit edileceği düzenlenmiştir. Buna göre; “1.Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler (İkametgahlarının bir kısmını iş yeri olarak kullananlar, ikametgah için ödedikleri kiranın tamamı ile ısıtma ve aydınlatma gibi diğer giderlerin yarısını indirebilirler. İş yeri kendi mülkü olanlar kira yerine amortismanı, ikametgahı kendi mülkü olup bunun bir kısmını iş yeri olarak kullananlar amortismanın yarısını gider yazabilirler.).” ile “7.Mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedelleri.” indirim konusu yapılabilecek giderler arasında sayılmıştır.
Elazığ Valiliği Defterdarlık Genel Müdürlüğü tarafından verilen 10.06.2021 tarih ve E-48816587-130-24577 sayılı Özelge ile;
“ … mesleki faaliyetinizin ifasında kullandığınızı belirttiğiniz akıllı saatin, münhasıran faaliyetinizin yürütülmesine mahsus olmaması, söz konusu eşyanın iş dışında özel hayatta da kullanılmaya elverişli olması nedenleriyle anılan eşya ile mesleki kazancınızın elde edilmesi veya idamesi arasında doğrudan bir bağ olduğundan söz edilemeyecektir.
Bu itibarla, mesleki faaliyetinizin ifasında kullandığınızı belirttiğiniz akıllı saate ait harcamalar, 193 sayılı Kanunun 68 inci maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, anılan harcamaların serbest meslek kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.
… mesleki faaliyetinizin ifasında kullandığınızı belirttiğiniz akıllı saate ait harcamaların serbest meslek kazancının tespitinde indirimi kabul edilmediğinden, söz konusu kıymete ait KDV'nin 3065 sayılı Kanunun 30/d maddesine göre indirim konusu yapılması mümkün değildir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.
Söz konusu görüşe göre; akıllı saatin yalnızca mesleki faaliyet ile ilgili olmaması, özel hayatta da kullanılmaya elverişli olması ve mesleki kazancın elde edilmesiyle doğrudan ilişkili olmaması nedenleriyle indirim konusu yapılamayacağı belirtilmiştir. Bu görüş, güncel teknolojik gelişmelerden uzak, katı bir görüş olup ihtiyaçları karşılayamamaktadır.
Gelir İdaresi Başkanlığı Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı Mükellef Hizmet Grup Müdürlüğü tarafından verilen 26.09.2017 tarih ve 64597866-105-17833 sayılı Özelge ile;
“ … Buna göre şirketiniz aktifinde kayıtlı akıllı telefon özelliğine sahip cep telefonlarının mezkûr listenin (3.3) bölümü kapsamında 3 yılda ve %33,33 amortisman oranına göre itfa edilmesi gerekmektedir.” denilmek suretiyle akıllı telefonların amortismana tabi iktisadi kıymet olarak kaydedilebileceği belirtilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 313. maddesinin 1. fıkrası ile amortisman tanımı şu şekilde yapılmıştır; “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.”
Gelir İdaresi Başkanlığı Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı Mükellef Hizmet Grup Müdürlüğü tarafından verilen görüşe göre; amortisman kaydı yapılabilen akıllı telefona ait KDV indirim konusu yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Dolayısı ile diğer akıllı cihazlar ile entegre bir şekilde kullanılarak iş hayatını kolaylaştıran ve iş hayatında vazgeçilmez konuma gelen teknolojik ürünlerin ve aksesuarların KDV indirimine konu edilebileceği ve vergi mevzuatının gelişen teknolojiye uyum sağlayabilmesi için güncellenmesi gerektiği kanaatindeyiz.